به گزارش تابناک؛ چرا با افزایش سن گوش‌های ما بزرگ‌تر می‌شوند؟ نگاهی گذرا به چهره پدربزرگ‌ها نشان می‌دهد که گوش انسان با گذشت زمان کشیده‌تر و پهن‌تر به چشم می‌آید. برخلاف باور عمومی، این اتفاق به دلیل فعالیت دوباره هورمون رشد رخ نمی‌دهد؛ لاله گوش غضروفی زنده و در حال تکثیر بی‌پایان نیست، بلکه تسلیم شدن بافت‌های نرم صورت در برابر کشش پیوسته گرانش زمین فرم آن را تغییر می‌دهد.
مختصر و مفید: چرا با افزایش سن گوش‌های ما بزرگ‌تر می‌شوند؟
بزرگ شدن گوش با بالا رفتن سن به معنای رشد واقعی غضروف یا تکثیر سلولی نیست. عامل اصلی این پدیده، کاهش تدریجی کلاژن و الاستین در پوست و بافت همبند است که همراه با کشش مداوم نیروی جاذبه زمین رخ می‌دهد. وزن چربی جمع‌شده در لاله پایینی گوش، بافت نرم و بدون تکیه‌گاه استخوانی را به سمت پایین می‌کشد و با لاغر شدن عضلات و استخوان‌های صورت، گوش‌ها درازتر و بزرگ‌تر دیده می‌شوند.
بررسی علت بزرگ شدن گوش با افزایش سن از دهه‌ها پیش توجه کالبدشناسان را جلب کرده بود. داده‌های بالینی نشان می‌دهند که لاله گوش در طول عمر آدمی پیوسته دچار افزایش ابعاد می‌شود، بدون اینکه استخوان‌سازی جدیدی شکل گرفته باشد.
شواهد بالینی درباره سرعت افزایش ابعاد گوش در سالمندان چیست؟
دهه ۱۹۹۰ میلادی دوره اوج تحقیق‌های میدانی روی ابعاد صورت سالمندان بود. پژوهشگران دانشگاه فناوری تگزاس در سال ۱۹۹۷ محیط گوش ۱۰۰ فرد جوان را اندازه گرفتند و ارقام به دست آمده را با سنجش گوش افراد مسن‌تر مقایسه کردند. داده‌ها نشان داد که محیط گوش انسان به طور میانگین سالانه حدود ۰.۵۱ میلی‌متر بزرگ‌تر می‌شود. این رقم شاید ناچیز به نظر برسد، اما در طول ۵۰ سال به ۲.۵ سانتی‌متر افزایش دور لاله گوش می‌انجامد.
پیش از آن در سال ۱۹۹۵، تحقیقی در نشریه پزشکی بریتانیا با عنوان چرا مردان مسن گوش‌های بزرگی دارند منتشر شد. این بررسی با ثبت داده‌های ۲۰۶ بیمار در بازه سنی ۳۰ تا ۹۳ سال دریافت که طول لاله گوش سالانه ۰.۲۲ میلی‌متر کشیده‌تر می‌شود.
پژوهشگران ایتالیایی نیز در سال ۱۹۹۹ تایید کردند که ابعاد خارجی لاله گوش با گذر عمر افزایش می‌یابد و این دگرگونی ظاهری در مردان بسیار واضح‌تر از زنان نمایان می‌شود.
مکانیسم زیستی کشیدگی لاله گوش بر اثر جاذبه و کاهش کلاژن چگونه عمل می‌کند؟
گوش خارجی از دو بخش اصلی ساخته شده است: اسکلت غضروفی و نرمه گوش یا بخش پایینی لاله گوش (لوبول). بخش پایینی گوش تکیه‌گاه غضروفی ندارد و فقط از پوست، عروق خونی و توده‌ای از چربی زیرپوستی تشکیل شده است. سلول‌های بدن با گذر عمر، پروتئین ساختاری پوست (کلاژن) و رشته‌های کشسانی بافت همبند (الاستین) کمتری می‌سازند. با افت این دو ماده، اسکلت نگه‌دارنده پوست شل می‌شود.
نیروی گرانش در تمام طول زندگی، بافت گوش را به سمت پایین می‌کشد. مقاله‌های پزشکی این دگرگونی را ناشی از کشش مداوم و مزمن مکانیکی بر اثر انباشت چربی روی لاله گوش می‌دانند. بافت نرم زیر سنگینی وزن خودش کش می‌آید و حالت آویزان پیدا می‌کند.
همزمان با کشیدگی نرمه گوش، بافت چربی زیرپوستی و استخوان فک در سنین بالا کم‌حجم‌تر می‌شوند. کوچک شدن اجزای صورت باعث می‌شود گوش‌ها در مقایسه با گونه‌ها و فک جمع‌شده، بسیار بزرگ‌تر از اندازه واقعی به چشم بیایند.
چرا گوش‌های بزرگ‌تر در پیری با افت شنوایی همراه هستند؟
بزرگ‌تر شدن نمای بیرونی گوش تاثیری در ارتقای قدرت شنوایی ندارد. وظیفه گوش بیرونی جمع‌آوری امواج صوت و هدایت آنها به سمت پرده صماخ است، اما دریافت دقیق فرکانس‌های صدا به سلول‌های مژک‌دار درون حلزون گوش داخلی وابسته است. با افزایش سن، سلول‌های حسی گوش داخلی بر اثر روند طبیعی افت شنوایی سالمندی یا همان پیرگوشی تحلیل می‌روند و گوش بزرگ‌تر نمی‌تواند این افت سلولی را جبران کند.
شل شدن پوست مجرای گوش حتی می‌تواند زاویه ورود امواج صوتی زیر را تغییر دهد یا به دلیل افتادگی بافت، مدخل کانال را تنگ‌تر کند. بنابراین بزرگ شدن لاله گوش در دوران کهنسالی با دوره‌ای همزمان می‌شود که بیشترین افت آستانه شنوایی برای درک مکالمات روزمره رخ می‌دهد.
نمادشناسی باستانی و ریشه‌های فرهنگی گوش‌های کشیده چیست؟
در فرهنگ‌های شرقی و به‌ویژه سنت‌های آسیایی، نرمه گوش بلند و کشیده نشانه حکمت، طول عمر و فرزانگی انسان به حساب می‌آید. این باور در مجسمه‌ها و نگاره‌های باستانی بودا به زیباترین شکل تجسم یافته است؛ چهره بودا همواره با گوش‌هایی بسیار بلند و کشیده تصویر می‌شود که تا روی شانه‌های او امتداد یافته‌اند.
این ویژگی ریشه در روایتی تاریخی دارد. شاهزاده سیدارتا پیش از آنکه راه ریاضت و روشنگری را در پیش بگیرد، شاهزاده‌ای ثروتمند در کاخ پدرش بود. او طبق رسم اشراف هند باستان، گوشواره‌های سنگینی از طلا، عاج و سنگ‌های قیمتی به گوش می‌آویخت که سوراخ و نرمه گوش را به شدت به پایین می‌کشیدند.
وقتی او تصمیم گرفت کاخ و دارایی مادی را رها کند، زیورآلات سنگین را از تن درآورد. لاله‌های کشیده گوش او به عنوان نشانه‌ای از پشت سر گذاشتن تعلقات دنیوی و دستیابی به درکی عمیق از رنج‌های انسان برای همیشه باقی ماندند.
تفاوت الگوی فرسایش پوست صورت در مردان و زنان چه تاثیری بر نمای گوش دارد؟
تفاوت هورمونی و تفاوت‌های فیزیکی پوست در دو جنس زن و مرد، نمای گوش را در کهنسالی تغییر می‌دهد. پوست مردان ضخیم‌تر است اما کلاژن آن پیوسته و با روندی یکنواخت تحلیل می‌رود، در حالی که زنان به دلیل ترشح استروژن تا پیش از دوره یائسگی تراکم کلاژن باثبات‌تری دارند و افت پوست آنها پس از افت هورمونی اوج می‌گیرد.
سبک زندگی و مراقبت در برابر نور آفتاب نیز تعیین‌کننده است. پرتوهای فرابنفش خورشید الاستین بافت را تخریب می‌کنند. مردان سالمند کمتر از زنان از کرم‌های ضدآفتاب استفاده کرده‌اند و گوش‌های آنها دهه‌ها بدون پوشش در برابر تابش آفتاب بوده است.
مدل مو و ریزش موی ارثی مردانه نیز محافظت طبیعی گوش را از بین می‌برد. موهای بلندتر در زنان همچون چتری در برابر نور مستقیم خورشید عمل کرده‌اند، اما عقب‌نشینی خط مو در مردان، لاله گوش را کاملا بی‌پناه می‌گذارد و ترکیب آسیب نور خورشید با گرانش، کشیدگی بیشتری روی گوش مردان ایجاد می‌کند.
راز شکست پرتره‌نگاران دادگاه و خطای باستان‌شناسان در شناسایی هویت مومیایی‌ها
در دهه‌های میانی قرن نوزدهم، سال‌ها پیش از آنکه الفونس برتیون (Alphonse Bertillon) سیستم انگشت‌نگاری و اندازه‌گیری بیومتریک پلیس فرانسه را پایه‌گذاری کند، جرم‌شناسان و نقاشان پزشکی قانونی باور داشتند که ابعاد گوش انسان یک ثابت ریاضی بی‌تغییر در تمام طول عمر است. تصور بر این بود که غضروف گوش مانند اثر انگشت، پس از پایان جهش بلوغ تثبیت می‌شود و هیچ متهمی نمی‌تواند با تغییر وزن یا جراحی ساده، قالب هندسی آن را بر هم بزند. حتی در بازسازی چهره اجساد ناشناس یا ترسیم چهره مجرمان فراری پس از گذشت سال‌ها، فاصله بالای لاله گوش تا انتهای نرمه را خط‌کش اصلی تعیین هویت می‌دانستند.
اما این قطعیت مکانیکی، نخستین بار در پرونده‌های جنایی طولانی‌مدت به بن‌بست خورد. زمانی که مجرمان بیست سال پس از ارتکاب جرم دستگیر می‌شدند، مقیاس لاله گوش با طرح‌های بازسازی‌شده همخوانی نداشت. بازرسان تصور می‌کردند با یک متهم اشتباهی طرف هستند، غافل از آنکه بافت گوش در مواجهه با قوانین فیزیک، اصلاً عضوی ایستا و منجمد نیست.
این ماجرا تنها به دادگاه‌های قرن نوزدهم محدود نماند؛ باستان‌شناسانی که پرتره‌های مومیایی‌های دوره فیوم (Fayum mummy portraits) در مصر باستان را با اسکلت‌های باقی‌مانده تطبیق می‌دادند، متوجه شکافی عجیب میان پرتره نقاشی‌شده فرد در جوانی و قالب گوش بازمانده در ماسک‌های مومیایی سنین پیری شدند. پرتره‌ها مردانی با لاله گوش چسبیده و جمع‌وجور را نشان می‌دادند، اما مومیایی‌ها گوش‌هایی افتاده و پهن داشتند. قرن‌ها زمان برد تا تبارشناسی علم پزشکی متوجه شود بدن انسان در انتهای عمر، غضروف‌سازی را متوقف می‌کند اما در مقابل سنگینی خودش عقب می‌نشیند؛ نقاشان دادگاه و مومیایی‌گران خطایی مرتکب نشده بودند، طبیعت فقط داشت قوانین کشش بافت همبند را اجرا می‌کرد.
منبع: یک پزشک
