یادداشت مهمان، کورش علیانی، فعال فرهنگی: در مراسم تشییع حمید علیدوستی، سرود ملی پخش کردند. حاضران ایستادند. علی دایی و عادل فردوسی‌پور نشسته ماندند. فردوسی‌پور حتی با دست مانع برخاستن نفر کناری شد. چند روز بعد، حمید استیلی، بازیکن سابق تیم ملی و مربی سابق تیم امید، در مصاحبه‌ای گفت نباید در مراسم ترحیم سرود پخش می‌کردند تا چنین اتفاقی نیفتد. یعنی اگر می‌خواهیم کسی به سرود ملی بی‌احترامی نکند، بهتر است سرود ملی را کنار بگذاریم.
این سه نفر اتفاقاً باید آخرین کسانی باشند که معنای پرچم و سرود ملی را فراموش می‌کنند. علی دایی شهرت و ثروتش را با پیراهن تیم ملی و گل‌هایی به دست آورد که به نام ملت ثبت شدند. حمید استیلی هنوز فقط با گلش به آمریکا در جام جهانی شناخته می‌شود، نه مثلا دکتری کوانتوم. فردوسی‌پور نیز اعتبار و نفوذ رسانه‌ایش را از گزارش فوتبال، و بالاتر از همه، فوتبال ملی، ساخته است. موقعیت اجتماعی، شهرت و فرصت‌های اقتصادی این افراد از سرمایه‌ای تغذیه شده که متعلق به خودشان نبوده است؛ شور و تعلق ملت ایران به ایران. این سرمایه فقط وسیلۀ شهرت و ثروت نیست؛ مسئولیت هم می‌آورد. استیلی آن گل را به نام ملت ایران زده، و شهرت آن را به نام خودش برداشته است. حالا برای پخش سرود همان ایران چنین نسخه‌ای می‌پیچد.
سرود ملی آهنگی نیست که هر کس بنا بر پسندش درباره‌اش تصمیم بگیرد. آیینی است برای احترام جمعی به ملت؛ ملتی که علی‌رغم اختلاف‌هایش با شنیدن سرود، حضور مشترک خودش را به رسمیت می‌شناسد. کسی که نمی‌ایستد، باید پاسخ‌گوی نقد و نکوهش آشکار باشد. اینجا عرصۀ عمومی است و رفتار عمومی زیر تیغ داوری ملت است.
اما کسی که دست روی دیگری می‌گذارد تا نایستد، دیگر صرفاً بی‌اعتنایی نمی‌کند. او برای دیگری و نسبت او با حرمت ملت هم تصمیم می‌گیرد. کدام اصل رفتار مدنی به کسی چنین حقی داده است؟ حتی اگر بی‌احترامی را تحمل کنیم، چرا بازداشتن دیگران را تحمل کنیم؟ اینجا تحمل دیگر رواداری نیست؛ واگذاری حق دیگران است.
قانون هم در این باره ساکت نیست. ماده سه آیین‌نامه مصوب خرداد ۱۴۰۵ پاسداشت سرود ملی را امری همگانی می‌داند. ماده چهارده ایستادن محترمانه هنگام پخش آن را در موارد مقرر الزامی کرده و ماده پانزده رفتار علنیِ دال بر توهین را نامحترمانه می‌شمارد. پس نکوهش اجتماعی چیزی است، رفع ممانعت چیزی دیگر، و تعقیب قضاییِ مستند به قانون یک امر سوم؛ نمی‌توان همۀ این‌ها را با نام رواداری تعطیل کرد.
استیلی به جای پاسخ خواستن از هنجارشکن، اجرای آیین را مقصر می‌شناسد. این منطق، حق وتوی عرصه عمومی را به کسی می‌دهد که بیش از دیگران آمادۀ شکستن هنجار است. امروز سرود را حذف کنیم، فردا پرچم را، پس‌فردا هر نشانۀ ملی دیگری را. اگر قرار است حضور نماد ملی را به رضایت مخالفانش مشروط کنیم، دیگر چه چیزی از حرمت ملت باقی می‌ماند؟
جامعه‌ای که از نمادهای مشترکش دفاع نکند، روادار نیست؛ دارد اختیار عرصه عمومی را به کسانی می‌سپارد که احترام نمی‌فهمند. باید به طور جدی در برابر این بایستیم که بی‌احترامی چهره‌ها به نمادهای ملی و ملت تبدیل به یک روند شود.
