به گزارش خبرنگار تابناک در استان کرمان، زمستان پیش‌رو برای کرمان فقط فصل افزایش مصرف گاز نیست؛ استان در شرایطی به استقبال روزهای سرد می‌رود که از یک‌سو احتمال محدودیت گازرسانی در برخی مناطق و نگرانی درباره تأمین گرمایش خانوارها مطرح است و از سوی دیگر، صنایع و واحدهای تولیدی باید خود را برای محدودیت احتمالی گاز و استفاده از سوخت جایگزین آماده کنند؛ شرایطی که مسئله تأمین انرژی را به یکی از چالش‌های جدی مدیریت استان تبدیل کرده است.
موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم ناترازی گاز کشور همچنان پابرجاست و بخشی از ظرفیت تولید نیز به دلیل آسیب به تأسیسات گازی از مدار خارج شده است. در چنین شرایطی، کرمان با توجه به موقعیت شبکه انتقال و افزایش مصرف در روزهای سرد، با دو نگرانی هم‌زمان روبه‌روست؛ حفظ گرمایش خانه‌ها و جلوگیری از اختلال در فعالیت اقتصادی.
گاز کمتر؛ فشار بیشتر بر خانه‌ها و تولید
مصرف روزانه گاز استان کرمان حدود ۲۰ میلیون مترمکعب اعلام شده است؛ رقمی که با کاهش دمای هوا به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند.
بر اساس اعلام رئیس بهره‌برداری شهرستان‌های گاز استان، هر یک درجه کاهش دمای هوا حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار مترمکعب به مصرف روزانه گاز استان اضافه می‌کند؛ افزایشی که معادل مصرف حدود ۶۰ هزار خانوار است.
از سوی دیگر، مدیرعامل شرکت گاز استان کرمان پیش‌تر از افزایش ۵۰ درصدی مصرف گاز بخش خانگی در مقایسه با روز مشابه هفته قبل خبر داده بود؛ آماری که نشان می‌دهد حتی پیش از رسیدن به اوج سرمای زمستان، روند مصرف با شتاب قابل توجهی افزایش یافته است.
در سطح ملی نیز مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران از ناترازی مزمن ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعبی در روزهای اوج مصرف و اضافه شدن حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت آسیب‌دیده تولید به این وضعیت خبر داده است.
این شرایط به آن معناست که با افزایش تقاضا در روزهای سرد، مدیریت تأمین گاز برای بخش‌های مختلف دشوارتر می‌شود و احتمال اعمال محدودیت برای برخی مصرف‌کنندگان افزایش می‌یابد.
وقتی گاز خانه‌ها و کارخانه‌ها به یک مسئله تبدیل می‌شود
یکی از نگرانی‌های مهم در زمستان پیش‌رو، نحوه مدیریت گاز میان بخش خانگی و واحدهای تولیدی است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده است که حدود ۸۰ درصد مصرف گاز در اوج زمستان مربوط به بخش خانگی و تجاری است و کاهش مصرف در این بخش می‌تواند امکان اختصاص گاز بیشتری به نیروگاه‌ها و صنایع را فراهم کند.
در کرمان نیز تجربه سال‌های گذشته نشان داده که با افزایش مصرف خانگی، صنایع ممکن است با محدودیت دریافت گاز مواجه شوند؛ محدودیتی که در صورت تداوم می‌تواند بر میزان تولید، هزینه تمام‌شده محصولات و حتی اشتغال اثر بگذارد.
استان کرمان به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های معدنی، صنایع مس، فولاد، سیمان و واحدهای فرآوری، به تأمین پایدار انرژی نیاز دارد. در چنین شرایطی، هرگونه محدودیت طولانی‌مدت گاز می‌تواند برنامه تولید برخی واحدها را با چالش مواجه کند.
سوخت جایگزین؛ راهکار عبور صنایع از محدودیت گاز
برای کاهش آثار احتمالی محدودیت گاز صنایع، سهمیه ۱۳۰ میلیون لیتری سوخت جایگزین در استان پیش‌بینی شده که به گفته معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، ۹۰ میلیون لیتر آن به تأیید شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی رسیده است.
با این حال، مسئله مهم فقط تصویب و تأیید سهمیه نیست؛ میزان سوختی که واقعاً به مخازن صنایع منتقل شده، تعداد واحدهایی که امکان استفاده از سوخت جایگزین دارند و آمادگی تجهیزات آنها برای تغییر نوع سوخت، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند میزان تاب‌آوری بخش تولید را مشخص کند.
از سوی دیگر، استفاده از سوخت جایگزین نیز برای همه واحدها به یک اندازه ساده نیست و برخی صنایع برای تغییر سوخت به تجهیزات و زیرساخت‌های متناسب نیاز دارند.
بنابراین، تأمین سوخت جایگزین زمانی می‌تواند به حفظ تولید کمک کند که علاوه بر تخصیص سهمیه، امکان دسترسی و استفاده عملی از آن نیز فراهم شده باشد.
نگرانی خانوارها؛ سهم سوخت جایگزین در خانه‌ها چقدر است؟
در کنار صنایع، وضعیت خانوارهایی که ممکن است با افت فشار یا قطع گاز مواجه شوند نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
در برنامه‌ریزی‌های اعلام‌شده برای مناطق مشمول محدودیت، تأمین نفت سفید، گازوئیل و سیلندر گاز به‌عنوان راهکارهای جایگزین مطرح شده است؛ اما روشن شدن جزئیات نحوه توزیع، میزان ذخایر، تعداد خانوارهای تحت پوشش و زمان دسترسی مردم به این سوخت‌ها ضروری است.
تفاوت مهم میان تأمین سوخت جایگزین برای یک واحد صنعتی و یک خانوار نیز نباید نادیده گرفته شود. صنایع معمولاً دارای مخازن و زیرساخت‌های مشخص هستند، اما خانوارها برای استفاده از سوخت جایگزین به شبکه توزیع، دسترسی آسان و اطلاع‌رسانی به‌موقع نیاز دارند.
در صورت بروز محدودیت، نبود برنامه روشن برای تأمین سوخت خانوارها می‌تواند نگرانی از افت فشار گاز را به مشکلی جدی در زندگی روزمره مردم تبدیل کند.
آزمون مدیریت انرژی در کرمان
اکنون مدیریت انرژی در کرمان با دو مسئولیت هم‌زمان روبه‌روست؛ از یک طرف باید امکان تأمین گرمایش و خدمات ضروری مردم حفظ شود و از طرف دیگر، محدودیت گاز نباید به توقف گسترده فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی منجر شود.
این در حالی است که استاندار کرمان در جلسه ۱۸ آبان ستاد مدیریت بحران تأکید کرده دستگاه‌های اجرایی از ماه‌ها قبل درباره احتمال محدودیت گاز اطلاع داشته‌اند و هیچ‌گونه کم‌کاری در زمینه آمادگی پذیرفته نیست.
در چنین شرایطی، انتظار می‌رود گزارش روشنی از میزان ذخیره سوخت جایگزین، وضعیت مخازن صنایع، برنامه توزیع سوخت در مناطق در معرض محدودیت و سازوکار اولویت‌بندی مصرف منتشر شود.
زمستان پیش‌رو می‌تواند آزمونی جدی برای مدیریت انرژی استان باشد؛ آزمونی که نتیجه آن فقط در میزان مصرف گاز یا تعداد جلسات برگزارشده خلاصه نمی‌شود، بلکه در گرم ماندن خانه‌ها، فعال ماندن واحدهای تولیدی و جلوگیری از تحمیل هزینه کمبود انرژی به مردم و اقتصاد کرمان مشخص خواهد شد.
گزارش: محبوبه ناروئی
