به گزارش خبرنگار تابناک در استان کهگیلویه و بویراحمد، توسعه استان‌ها تنها به تعریف پروژه و پیش‌بینی اعتبار وابسته نیست؛ گاهی ساختار متمرکز تصمیم‌گیری، محدودیت اختیارات مدیران و فاصله میان برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌ها، خود به مانعی در مسیر توسعه تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، واگذاری اختیار، دسترسی به منابع و پاسخگویی مدیران، سه ضلع مهمی هستند که نمی‌توان آن‌ها را از یکدیگر جدا کرد.
نهمین جلسه شورای برنامه‌ریزی و توسعه کهگیلویه و بویراحمد با حضور «یدالله رحمانی» استاندار، «امیدعلی پارسا» رئیس امور برنامه و بودجه استان‌های سازمان برنامه و بودجه کشور به‌صورت وبیناری، «انتظام سهمگین» رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، معاونان استاندار، فرمانداران و مدیران دستگاه‌های اجرایی برگزار شد؛ نشستی که در آن سه موضوع مهم بودجه‌ریزی استانی، سرشماری ۱۴۰۵ و اعتبارات پروژه‌های ملی مورد بررسی قرار گرفت.
تمرکززدایی؛ آیا اختیار هم به استان‌ها می‌رسد؟
یکی از مهم‌ترین محورهای این نشست، تشریح نظام نوین درآمد ـ هزینه استانی داده‌مبنا با رویکرد مدیریت مبتنی بر نتایج (+RBM) و الزامات اجرای بند «پ» ماده ۱۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت بود.
پارسا با تأکید بر ضرورت بازتعریف مناسبات مرکز و استان‌ها، تمرکززدایی عملیاتی، انتقال بخشی از تصمیم‌گیری‌ها به استان‌ها و ایجاد توازن میان وظیفه، اختیار، مسئولیت و پاسخگویی را از الزامات اجرای این نظام دانست.
به گفته وی، در الگوی جدید، دستگاه‌های مرکزی باید بیشتر بر سیاست‌گذاری، تعیین استانداردها، نظارت و ارزیابی عملکرد متمرکز شوند و در مقابل، مدیریت منابع و امور اجرایی به مدیران و شوراهای برنامه‌ریزی استان‌ها واگذار شود.
افزایش اختیارات مالی و درآمدی، استفاده از درآمدهای مازاد، بهره‌وری دارایی‌ها و ساماندهی هزینه‌ها نیز از ظرفیت‌هایی است که برای تأمین منابع پایدار و تکمیل طرح‌های پیشران مورد توجه قرار گرفته است.
با این حال، پرسش اساسی برای استان‌هایی مانند کهگیلویه و بویراحمد این است که تمرکززدایی تا چه اندازه از سطح سیاست‌گذاری فراتر خواهد رفت؟ آیا مدیران استانی در کنار مسئولیت اجرای برنامه‌ها، اختیار واقعی جابه‌جایی منابع و اولویت‌بندی پروژه‌ها را نیز به دست می‌آورند؟
تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بدون تناسب میان اختیار، اعتبار و مسئولیت، مطالبه توسعه متوازن همچنان با محدودیت‌های اجرایی روبه‌رو خواهد بود.
سرشماری ۱۴۰۵؛ آمار دقیق، زیربنای توزیع عادلانه امکانات
محور دوم نشست به سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنا ۱۴۰۵ اختصاص داشت؛ طرحی که اطلاعات آن در برنامه‌ریزی‌های جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی و تعیین نیازهای مناطق نقش مهمی دارد.
انتظام سهمگین با اشاره به شانزدهمین روز آغاز رسمی سرشماری، از فعال بودن سامانه «دولت من» تا پایان آبان‌ماه برای تکمیل، اصلاح و ویرایش اطلاعات خانوارها خبر داد و خواستار همکاری فرمانداران، دستگاه‌های اجرایی و رسانه‌ها برای افزایش مشارکت عمومی شد.
وی همچنین اعلام کرد برای خانوارهایی که اطلاعات مکانی آن‌ها ناقص است یا هنوز اطلاعات خود را ثبت نکرده‌اند، از شماره ۴۰۰۲۰ تماس گرفته می‌شود.
به گفته سهمگین، در این مرحله اطلاعات حدود ۱۰ درصد خانوارهای کشور به‌عنوان نمونه آماری جمع‌آوری می‌شود که برای استخراج شاخص‌هایی همچون اشتغال و بیکاری، وضعیت و مالکیت مسکن، مصرف انرژی، معلولیت و زاد و ولد کاربرد دارد.
اهمیت این سرشماری برای کهگیلویه و بویراحمد صرفاً به ثبت اطلاعات محدود نمی‌شود؛ چراکه آمار دقیق جمعیتی و مکانی می‌تواند در شناخت محرومیت‌ها، تعیین نیازهای واقعی مناطق و برنامه‌ریزی برای توزیع خدمات و امکانات مؤثر باشد. بنابراین، هرگونه نقص در داده‌ها می‌تواند بر کیفیت تصمیم‌های آینده نیز اثر بگذارد.
اعتبارات پروژه‌های ملی؛ عبور از مرحله ثبت به تخصیص واقعی
سومین محور مهم نشست، نحوه تخصیص اعتبارات شش‌ماهه دوم پروژه‌های ملی استان بود؛ موضوعی که با توجه به اعتبارات پیش‌بینی‌شده برای طرح‌های مهم در جریان سفر رئیس‌جمهور، اهمیت ویژه‌ای دارد.
سهمگین اعلام کرد تخصیص این اعتبارات به ثبت و تکمیل اطلاعات مالی و اجرایی پروژه‌ها در سامانه نظارت، ذیل سامانه جامع بودجه کشور، مشروط شده است.
بر اساس برنامه زمان‌بندی اعلام‌شده، دستگاه‌های اجرایی دارای پروژه ملی از جمله شرکت آب منطقه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی، راه و شهرسازی و نوسازی مدارس باید از ۱۶ آبان تا پایان آذرماه اطلاعات پروژه‌های خود را در سامانه مربوط ثبت کنند.
این اطلاعات پس از پایش کارشناسی و تأیید نهایی، مبنای تخصیص اعتبارات شش‌ماهه دوم قرار خواهد گرفت.
در این میان، یک نکته قابل تأمل آن است که ثبت اطلاعات و تکمیل فرآیندهای اداری، تنها مقدمه تخصیص اعتبار است؛ مسئله اصلی برای استان، زمان تحقق منابع و تبدیل آن‌ها به پیشرفت فیزیکی پروژه‌هاست. به‌ویژه آنکه تأخیر در تأمین اعتبار می‌تواند زمان‌بندی اجرای طرح‌های زیربنایی و خدماتی را تحت تأثیر قرار دهد.
سه محور، یک مطالبه؛ خروجی ملموس برای توسعه استان
در پایان این نشست، مصوبات کارگروه زیربنایی، توسعه روستایی و آمایش سرزمین نیز بررسی شد؛ اما آنچه از مجموع مباحث جلسه برجسته می‌شود، سه موضوع به‌هم‌پیوسته است: اختیار بیشتر برای تصمیم‌گیری در استان، اطلاعات دقیق برای برنامه‌ریزی و دسترسی به‌موقع به اعتبارات برای اجرای پروژه‌ها.
اکنون باید دید نظام نوین درآمد ـ هزینه تا چه اندازه به کاهش تمرکز تصمیم‌گیری منجر می‌شود، سرشماری ۱۴۰۵ چه تصویری از نیازهای واقعی مناطق ارائه خواهد کرد و اعتبارات پروژه‌های ملی چه زمانی از مرحله ثبت و تأیید به تخصیص و اجرای عملی می‌رسند.
توسعه کهگیلویه و بویراحمد بیش از آنکه به تکرار برنامه‌ها و برگزاری نشست‌ها نیاز داشته باشد، به تصمیم‌های اجرایی، منابع قابل دسترس و پاسخگویی درباره نتایج نیازمند است.
