
بر اساس این گزارش، مذاکرهکنندگان ایرانی با میانجیگران قطری در حال گفتوگو هستند و هدف این رایزنیها، پیشبرد تلاشها برای دستیابی به توافقی بهمنظور پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا است.
اهمیت این تحول زمانی بیشتر میشود که آن را در کنار گزارشهای دو روز گذشته رسانههای منطقهای، بهویژه «العربی الجدید»، قرار دهیم.
این رسانه در گزارشهای اخیر خود از تحرکات دیپلماتیک و پیشرفت در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا خبر داده و به نقل از منابع نزدیک به تلاشهای میانجیگرانه، از نقش فعال قطر و پاکستان در انتقال پیامها و نزدیککردن دیدگاههای دو طرف سخن گفته است.
بر اساس این گزارشها، توافقهای اولیه درباره سه محور مهم، یعنی پرونده هستهای ایران، وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز و ارائه مشوقهای مالی به تهران، در دستور کار قرار گرفته است.
طرح هفتروزه ایران چگونه به دو روز کاهش یافت؟
یکی از مهمترین تحولات مذاکرات اخیر، اظهارات عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، درباره کاهش زمان اجرای طرح پیشنهادی تهران است.
عراقچی در گفتوگو با شبکه الجزیره اعلام کرده است که ایران آمادگی دارد برنامه پیشنهادی خود را در بازهای بسیار کوتاهتر اجرا کند.
به گفته وی، طرف قطری ابتدا پیشنهاد داده بود زمان اجرای طرح ایران از هفت روز به پنج روز کاهش یابد، اما در ادامه رایزنیها، چارچوب دو روزه مطرح شده است.
بر اساس توضیحات عراقچی، در روز نخست قرار است آمریکا مجموعهای از اقدامات مورد مطالبه ایران را انجام دهد و در روز دوم، تنگه هرمز بازگشایی شده و وضعیت تردد دریایی به شرایط مورد توافق بازگردد.
ایران اعلام کرده است که در صورت فراهمشدن مقدمات و انجام اقدامات مورد مطالبهاش، ضرورتی برای طولانیشدن روند اجرای طرح وجود ندارد و میتوان آن را در مدت دو روز پیش برد.
آیا واشنگتن آماده توافق است؟
اختلاف بر سر پرونده هستهای، تحریمها، حضور نظامی آمریکا در منطقه، ضمانتهای اجرایی توافق و آینده تنگه هرمز همچنان پابرجاست.
یکی از مسائل مهم برای تهران، دریافت تضمینهای معتبر درباره پایبندی آمریکا به تعهدات احتمالی است. تجربه خروج واشنگتن از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ همچنان در محاسبات ایران اهمیت دارد و به همین دلیل، تهران صرفاً به وعدههای سیاسی اکتفا نخواهد کرد.
از سوی دیگر، موضوع نقش کشورهای ثالث، بهویژه قطر، پاکستان، چین و روسیه، در تسهیل مذاکرات و تضمین اجرای توافق احتمالی اهمیت پیدا کرده است.
امتیاز هستهای؛ شرط اصلی واشنگتن برای پایان محاصره دریایی
یکی از محورهای اصلی پیشنهادهای مطرحشده از سوی آمریکا در مذاکرات اخیر، دریافت امتیازهای مشخص هستهای از ایران در مقابل کاهش فشار اقتصادی و برداشتن محاصره دریایی است.
پایگاه خبری آمریکایی آکسیوس در گزارش ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، به نقل از سه منبع آمریکایی، اسرائیلی و منطقهای مطلع از مذاکرات، نوشت میانجیگران قطری در تلاش هستند تهران را به پذیرش بازرسی بازرسان سازمان بینالمللی انرژی اتمی از تأسیسات هستهای آسیبدیده و پذیرش محدودیتهایی درباره ذخایر اورانیوم غنیشده متقاعد کنند.
بر اساس این گزارش، یکی از ایدههای مطرحشده، انتقال اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد ایران به خارج از کشور و بررسی راهکارهایی برای تعیین تکلیف این ذخایر است.
گزارشهای پیشین روزنامه «نشنال» نیز حاکی از آن بود که انتقال این ذخایر به یک کشور ثالث، از جمله روسیه، در چارچوب پیشنهادهای مورد بحث قرار گرفته است.
در مقابل، آمریکا قرار است درباره کاهش محاصره دریایی، صدور معافیتهای فروش نفت و آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران تصمیمگیری کند. البته این پیشنهادها هنوز به توافق نهایی تبدیل نشده و اختلاف اصلی همچنان بر سر ترتیب اجرای تعهدات است؛ بهگونهای که واشنگتن خواهان دریافت امتیاز هستهای در ابتدای مسیر است، اما تهران بر ضرورت برداشتهشدن فشارهای اقتصادی و دریایی پیش از اجرای تعهدات خود تأکید دارد.
توافق قاهره؛ بازگشت بازرسان آژانس در برابر تخفیف تحریمی
محور دیگر پیشنهادهای مطرحشده، احیای توافق قاهره میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
آکسیوس گزارش داده است که میانجیگران در حال بررسی بازگشت به توافق سپتامبر ۲۰۲۵ قاهره هستند؛ توافقی که زمینه ازسرگیری بازدید بازرسان سازمان ملل از تأسیسات هستهای ایران را فراهم میکرد، اما پس از بازگشت تحریمهای سازمان ملل در قالب سازوکار اسنپبک، اجرای آن متوقف شد.
بر اساس پیشنهادهای مورد بحث، در صورت موافقت تهران با دسترسی بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای، واشنگتن میتواند بخشی از تحریمهای نفتی را از طریق صدور معافیتها کاهش دهد و امکان آزادسازی بخشی از منابع مالی مسدودشده ایران برای خرید کالاهای غذایی و بشردوستانه را فراهم کند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
گزارش خطای خبر
اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.